shoo - fuu - kan
De naam Shofukan heeft Matsuoka sensei aan het centrum gegeven en bestaat uit drie kanji of karakters (zie hiernaast, gelezen van boven naar beneden), die worden uitgesproken als Shoo - fuu - kan. 'Shoo' betekent pijn- of dennenboom en 'fuu' betekent overdrachtelijk manier, verschijning, air, van de letterlijke betekenis 'lucht,' 'wind.' Dit is de moderne uitspraak van deze kanji die ook worden uitgesproken als 'matsu' (pijnboom) en 'kaze' (wind, bries, luchtstroom). Letterlijk betekent matsukaze dan ook: de wind door de pijnbomen. Dit karakteristieke, zacht fluitende geluid heeft in Japan, zoals zoveel dichterlijke beelden in dat land, een sterk symbolische lading. In Japan zijn bomen - in het bijzonder pijnbomen - heilige plaatsen die de kami (goden) gebruiken om contact te zoeken met de wereld van de mensen.
Het woord 'matsukaze' roept bij Japanners een gevoel op van afzondering, van bezinning, van lichte melancholie en vooral het indringende seizoen van de herfst. Volgens theemeester Jo-o (zie elders op deze web site) markeerde de herfstmaand oktober het wabi-seizoen bij uitstek. Matsukaze herinnert aan het gelijknamige hoofdstuk 18 de Genji Monogatari, de eerste literaire roman ter wereld uit de 11e eeuw. Matsukaze is ook een beroemd Noh-theaterstuk van Zeami uit de vijftiende eeuw. 負n van de hoofdpersonages daarin heet Matsukaze; haar zuster heet Murasame, 'herfstregen.' Beide literaire werken gaan over de turbulente gevoelens van het menselijk verlangen, die enerzijds tot wanhoop kunnen drijven, maar waar wij ook mee om moeten gaan. Het vergeefse wachten op de geliefde is daarbij het hoofdmotief (met een ander karakter geschreven betekent 'matsu' ook wachten).
De uitdrukking 'matsukaze' wordt daarnaast gebruikt in chanoyu, waar het al even po・isch duidt op het karakteristieke geluid van kokend water in de theeketel, waarmee de gastheer of -vrouw thee zal maken. Dit geluid horen de gasten vanaf het moment dat zij de theekamer binnenkomen tot het moment dat zij vertrekken en staat daarom symbool voor de harmonie, eerbied, zuiverheid en afzondering die men in chanoyu nastreeft. Er is maar 蜑n korte handeling waarbij dit geluid ・en afzwakt: wanneer de gastheer of -vrouw vers water in de theeketel giet, om aan te vullen wat genomen is en de aanwezigen zo te doordringen van het ritme van eeuwige, natuurlijke en dus noodzakelijke vernieuwing.
Wanneer we tenslotte terugkeren naar de letterlijke betekenis van het woord 'kaze' (lucht, bries, sfeer) en weten dat het eerste karakter van de naam van onze leraar geen ander is dan hetzelfde 'matsu,' krijgt de uitdrukking een laatste belangrijke betekenis. De trainingen in de dojo van Shofukan vinden plaats in de geest van Matsuoka sensei. Voor dit blijvende geschenk is Shofukan sensei zeer dankbaar.
