Shakuhachi
De shakuhachi is een instrument dat in de eeuwenoude geschiedenis van Japan altijd een rol gespeeld heeft: als muziekinstrument, maar ook als spiritueel instrument. In sommige periodes een belangrijke rol op de voorgrond in het openbare leven; in andere, zoals de huidige, een rol wat meer op de achtergrond. Toch wordt het instrumenttegenwoordig over de hele wereld meer bespeeld dan ooit het geval is geweest in de geschiedenis van Japan.
De shakuhachi is een fluit gemaakt van een dikke bamboesoort die bijna alleen in Japan voorkomt, madake geheten. Het mondstuk bestaat uit een scherp afgesneden rand aan de bovenkant van de bamboepijp. Je speelt de fluit verticaal: het gaat er om de luchtstroom via je lippen precies tegen de scherpe rand te blazen, net zoals je langs de bovenkant van een flesje kunt blazen. Hoe langer je oefent, des te krachtiger zal je ademstroom worden en des te beter zal je leren om deze ademstroom te controleren en te doseren. De fluit heeft 4 flinke gaten aan de voorkant en 1 aan de achterkant. De meest gebruikelijke lengte van een shakuhachi is 1.8’ of 1 shaku plus 8 sun: in totaal om en nabij 54 cm. De shakuhachi is een instrument dat vooral als solo-instrument bespeeld wordt. In die zin neemt het instrument ook een unieke plaats in binnen de Japanse samenleving. Shakuhachispelers vallen een beetje buiten de sociale indeling, omdat ze als individu optreden en ook hun muziek meestal solo-muziek is, iets wat verder in Japan bijna niet voorkomt.
Naast de zen-muziek, honkyoku”geheten (ofwel oorspronkelijke muziek voor de shakuhachi") werd er steeds meer samengespeeld met andere in die tijd in Japan populaire muziekinstrumenten, zoals de koto en de shamisen, De kokyu, een 3-snarige viool werd geleidelijk aan steeds minder populair en vervangen door de shakuhachi. De muziek die ontstond, Sankyoku geheten, was ensemblemuziek die zeer populair werd.
De klank van de shakuhachi, ontwikkeld door monniken die in hun leven niets anders meer te doen hadden dan de geestelijke Verlichting zoeken, kan betoverend werken en roept dan een andere wereld op. Je raakt in een lichte trance en wordt meegenomen door de lange klanken naar sprookjesachtige werelden zoals een elfje op de rug van een kraanvogel. De kraanvogel roept "tjuru-tjuru-tjurururu.”In de verte antwoorden haar jongen. Net als in het prachtige shakuhachi muziekstuk: “Tsuru no sugomori” ofwel “het nesten van de kraanvogel,”het levensverhaal van een kraanvogelfamilie verteld in shakuhachi klanken. Als je goed luistert, hoor je wel 3 generaties kraanvogels! Het leven van de rondreizende komuso bood in die tijd veel inspiratie voor prachtige muziek: wat denk je van “Shika no Toone,”ofwel “de roep van het hert,”een van de weinige stukken die door 2 shakuhachi-spelers tegelijk werden gespeeld: 2 herten die elkaar benaderen, eerst voorzichtig en van een afstandje maar geleidelijk aan steeds dichterbij en intiemer totdat het tot een prachtige muzikale ontlading komt.
lessen
Docent
Lestijden
Elke 2e zondagmiddag van de maand vanaf 9 januari 2011 van 14:00 tot 16:00 uur. U kunt zich opgeven via e-mail. Eerstvolgende workshop op 22 april tijdens het Japanfestival (zie onze Nieuwspagina).
Lesstof
Shakuhachi.
Lesgeld
€ 25,00 per les. Voor 6 lessen betaalt u € 130,- incl. lidmaatschap van het Nederlands Shakuhachi Genootschap Kaito en leasemogelijkheid van een instrument.
